Ułan Bator.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Współrzędne: 47°55' N 106°55' E
| Ułan Bator | |||||
|
|||||
| Państwo |  Mongolia |
||||
| miasto wydzielone | Ułan Bator | ||||
| Powierzchnia | 4704.4 km² | ||||
| Położenie | 47° 55' N 106° 55' E |
||||
| Wysokość | 1350 m n.p.m. | ||||
| Ludność • liczba ludności • gęstość |
1 044 500 (31.05.2008) 222 os./km² |
||||
| Nr kierunkowy | +976 (0)11 | ||||
| Tablice rejestracyjne | УБ | ||||
| Miasta partnerskie |  Denver (USA)
|
||||
|
Położenie na mapie Mongolii
  Ułan Bator
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
Ułan Bator (mon. Улаанбаатар) – stolica Mongolii. Miasto położone jest w środkowo-wschodniej części Mongolii, nad rzeką Tuul, w dolinie otoczonej czterema masywami górskimi: Bajandzurch, Czingeltej, Songino Chairchan i Bogdchan. Miasto leży na wysokości około 1350 m n.p.m. Miasto wydzielone Ułan Bator ma 4704.4 km² powierzchni, liczba mieszkańców wynosi 1 044.5 tys. (31.05.2008[1]).
Spis treści |
edytuj Historia
Za datę założenia Ułan Batoru przyjmuje się rok 1639. Wtedy to, nad brzegami jeziora Szireet Cagaan Nuur odbyła się uroczystość, w trakcie której czteroletniego Dzanabadzara uznano za inkarnację otwierającą listę bogd gegeenów – przywódców religijnych Mongolii. Koczująca siedziba Dzanabadzara i jego następców nazywana była Örgöö (jurta pałacowa) – stąd też przyjęta w literaturze europejskiej nazwa Urga. Aż do II połowy XVIII wieku siedziba bogd gegeena zmieniała swą lokalizację wielokrotnie. Wreszcie, w 1778 roku osiadła na miejscu dzisiejszej stolicy Mongolii. Początkowo Urga była właściwie wielkim klasztorem, dopiero w XIX wieku stała się najważniejszym w kraju centrum handlowym położonym na szlaku herbacianym poprowadzonym pomiędzy Chinami i Rosją. W 1911 roku w Urdze proklamowano niepodległość Mongolii (nie zaakceptowaną przez inne kraje, zamiast tego Rosja i Chiny na mocy traktatu w Kiachcie w 1915 roku uznały autonomię Mongolii w ramach Chin). W 1918 do Urgi ponownie wkroczyły wojska chińskie. W II 1921 baron Ungern von Sternberg ze swoimi wojskami zdobywa stolicę i oswobadza Bogdo gegena (był nim Bogda Chan) z niewoli chińskiej. Przez kilka miesięcy (do VII tegoż roku) Ungern sprawuje faktyczną władzę w mieście (prawnie władcą jest Bogda Chan), po czym Urga zostaje zajęta przez Armię Czerwoną. 26 listopada 1924 zmieniono nazwę miasta na Ułan Bator (mon. Ulaanbaatar: "czerwony bohater", w hołdzie bohaterowi narodowemu Damdinowi Suche Batorowi, który wezwał Armię Czerwoną na pomoc. W 1938 zniszczono prawie wszystkie z 500 lamajskich świątyń stolicy wraz ze zbiorami sztuki oraz trzy z czterech pałaców Bogd gegeena. Od przełomu lat 50. i 60. XX w. zaczyna się intensywna rozbudowa miasta, w latach 70. powstały liczne osiedla wieżowców z wielkiej płyty.
edytuj Transport
Miasto jest głównym centrum komunikacyjnym kraju. Pod Ułan Bator mieści się port lotniczy Czyngis-chan (do 21.12.2005 miało nazwę Bujant Uchaa), obsługujące połączenia krajowe i międzynarodowe. Stolica leży na szlaku mongolskiego odgałęzienia Kolei Transsyberyjskiej (tzw. Kolei Transmongolskiej). Z Ułan Bator prowadzą odcinki dróg asfaltowych w kierunku granic chińskiej i rosyjskiej (z odgałęzieniem do miast Erdenet i Bulgan) a także na wschód (do Öndörchaan) i zachód (do Arwajcheer).
edytuj Nauka, uniwersytety, biblioteki
W Ułan Bator mają swą siedzibę liczne uniwersytety, m.in. najstarsza świecka uczelnia kraju- Państwowy Uniwersytet Mongolski oraz wiele bibliotek (m. in. Biblioteka Centralna, gromadząca stare manuskrypty mongolskie, tybetańskie, mandżurskie i chińskie.
edytuj Zabytki, muzea, atrakcje turystyczne
- pałac bogd chaana (przełom XIX i XX wieku),
- klasztor Gandan (założony w 1838 roku),
- klasztor - muzeum Czojdżin lamy (początek XX wieku),
- klasztor Dambadardżaa chijd (założony w latach 1761-1765),
- klasztor Geser süm (założony w latach 1919-1920),
- klasztor Dar' echijn süm (założony w 1779 roku),
- pałac Czin wan Chanddordża (początek XX wieku).
- Narodowe Muzeum Historii Mongolii,
- Muzeum Sztuki im. Dzanabadzara,
- Muzeum Przyrodnicze,
- Galeria Mongolskiej Sztuki Współczesnej,
- Muzeum Historii Ułan Batoru,
- Muzeum Stroju Mongolskiego,
- Muzeum Represji i Ofiar Komunizmu.
- Plac Suche Batora z pomnikiem Suche Batora, gmachem mongolskiego Parlamentu i budynkiem Gmachu Teatru Opery i Baletu,
- Teatr Dramatyczny,
- Pomnik na wzgórzu Dzajsan,
- Posąg Buddy u stóp wzgórza Dzajsan.
